BALANCE

อัพเกรดตัวเองด้วย Universal Design
เพื่อออกแบบการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล

เรื่อง สุภักดิภา พูลทรัพย์ ภาพประกอบ ANMOM Date 22-07-2022 | View 958
About Being-
there
Det-
our
Be my-
guest
FLA-
VOR
Res-
ound
art+
design
Insig
-hts
Tre-
nds
Busi-
ness
Insi-
ders
Bal-
ance
Craft
-yard
Read At ONCE
  • Universal Design คือ นวัตกรรมที่ออกแบบสำหรับทุกคน ซึ่งมีการนำแนวคิดนี้ไปปรับใช้กับการท่องเที่ยว ในแคมเปญ Tourism for All ของประเทศอังกฤษ ที่มีการวางแผน ออกแบบ และพัฒนากิจกรรมสำหรับนักท่องเที่ยวทุกประเภท โดยไม่จำกัดสภาพร่างกาย สังคม หรือวัฒนธรรมใดๆ
  • Universal Design สำหรับการท่องเที่ยวเห็นได้ชัดในโรงแรม ซึ่งมีการปรับดีไซน์เพื่ออำนวยความสะดวกให้นักท่องเที่ยว เช่น บ้านเขาหลัก บีช รีสอร์ท

ก่อนที่คุณชัชชาติ สิทธิพันธุ์จะลงสมัครผู้ว่าฯ กทม. มีโอกาสได้สัมภาษณ์แกกับลูกชาย แสนดี-แสนปิติอย่างลงละเอียดเจาะลึกถึงอาการหูหนวกและการผ่าตัดประสาทหูเทียม

การไม่ได้ยินจะมีหลายระดับ เช่น Severe Hearing Loss ที่ได้ยินแผ่วๆ หากใช้เครื่องช่วยฟังขยาย ก็จะได้ยินชัดขึ้น แต่การไม่ได้ยินของแสนดีอยู่ในระดับ Profound Hearing Loss หรือไม่ได้ยิน 100%

แสนดีในวัย 2 ขวบผ่าตัดประสาทหูเทียมที่ Sydney Children's Cochlear Implant Center (SCIC) ประเทศออสเตรเลีย หมอเจาะกะโหลกแสนดีแล้วเสียบสายเข้าที่ท่อรูปก้นหอยในหูชั้นใน ซึ่งมีหน้าที่รับเสียง คนที่ได้ยินปกติจะมีท่อนี้ขดซ้อนกันเป็นรูปก้นหอย 2 รอบครึ่ง แต่แสนดีมีแค่รอบครึ่ง สายที่หมอเสียบเข้าไปจะต่อเข้ากับอุปกรณ์รับเสียงที่มีแผ่นแม่เหล็กตรึงติดอยู่ด้านข้างศีรษะ เหนือหูข้างซ้ายไปเล็กน้อย ตัวรับสัญญาณในอุปกรณ์รับเสียงจะแปลงเสียงเป็นสัญญาณไฟฟ้า กล่าวคือแสนดีไม่ได้ยินเสียงเป็นคำๆเ หมือนคนหูปกติ แต่จะได้ยินเป็นเสียงตื๊ด ตื๊ด ตื๊ด

แม้แสนดีจะเรียนโรงเรียนปกติและใช้ชีวิตได้เยี่ยงคนปกติ แต่เมื่อเขาถอดเครื่องรับเสียงออก เขาจะตกอยู่ในความเงียบสงัดทันที ซึ่งเขามักจะทำเมื่อพ่อบ่นหรืออ่านหนังสือ

ครั้งหนึ่งคุณชัชชาติเล่าว่า ไปเที่ยวหัวหินกับลูกชาย ตกกลางคืนแสนดีถอดเครื่องรับเสียงแล้วเดินไปห้องน้ำ มือเกิดไปปัดขวดน้ำตกแตกไม่รู้ตัว แสนดีไม่ได้ยินเสียงแก้วตกแตก หากก้าวไปอีกก้าวคงได้เหยียบเศษแก้วเท้าเหวอะแน่นอน คนเป็นพ่อที่ได้ยินเสียงแก้วแตกทะลึ่งตัวไปเปิดไฟและโบกมือห้ามไม่ให้ลูกเดินต่อ ส่วนเวลาที่ลูกชายใช้ชีวิตคนเดียวที่เมืองนอก คุณชัชชาติยังเป็นห่วงว่าหากเกิดไฟไหม้ในช่วงที่แสนดีถอดเครื่องรับเสียงพอดี ก็จะไม่ได้ยินเสียงสัญญาณเตือนภัย

to 5

การออกแบบเพื่อคนทั้งมวล

Tobie Hatfield นักออกแบบรองเท้าระดับตำนานแห่ง Nike ที่เคยออกแบบรองเท้าคู่ใจให้กับ Michael Jordan และ Maria Sharapova ออกแบบ Nike GO FlyEase รองเท้าที่สวมใส่ได้แม้ไม่มีมือ มือเจ็บ หรือว่าก้มตัวไม่ได้ เพราะออกแบบใส่ง่ายมากๆ แค่เหยียบส้น ส่วนกลางของรองเท้าจะงอให้ดึงเท้าออกและสอดเท้าเข้าแบบไม่ต้องทุลักทุเล หรือต้องใช้ไม้มาช่วยง้างหลังรองเท้าออกแต่อย่างใด รองเท้ารุ่นนี้ติดอันดับหนึ่งในนวัตกรรมยอดเยี่ยมแห่งปี 2021 จากนิตยสาร Time เพราะเป็น Universal Design ที่ใช้ได้ทุกคน (ยกเว้นคนไม่มีตังค์ซื้อ)

to 1

Universal Design ก็นำมาปรับใช้กับ ‘การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล’ หรือ Tourism for All ได้

Tourism for All เป็นแคมเปญที่เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อปี 1989 ที่อังกฤษ โดย Mary Baker ให้นิยามไว้ว่า ‘เป็นการท่องเที่ยวที่มีการวางแผน ออกแบบ และพัฒนากิจกรรมสันทนาการ รวมถึงเวลาว่างให้กับนักท่องเที่ยวทุกประเภท ไม่ว่าสภาพร่างกาย สังคมและวัฒนธรรมของพวกเขาจะเป็นอย่างไร’

ร่างกายที่เสื่อมโทรมเป็นอุปสรรคต่อการไปเที่ยวชมอุทยานแห่งชาติ นี่คือความคิดของผู้สูงวัย 61.17% และคนพิการ 86.37% ขณะที่อุทยานแห่งชาติทั่วไทยมีเพียง 4.55% ที่ปรับสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อนักท่องเที่ยวทั้งมวล อย่างที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานก็มีการทำทางลาดสำหรับวีลแชร์แล้ว

to 4

ส่วนโรงแรมที่พักที่เป็น Universal Design ต้องปรับเปลี่ยนดีไซน์ที่ไม่กีดกันคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งออกไป เช่น

• มีอักษรบอกตำแหน่งห้องพัก บอกทิศทางไปบันไดหนีไฟ
• ปลั๊กและสวิตช์ไฟในห้องพักอยู่สูงจากพื้น 800 – 1,000 มิลลิเมตร
• มีช่องตาแมว 2 ระดับสำหรับคนที่นั่งวีลแชร์ เด็กและคนพิการหูหนวก
• ภายในห้องพักมีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 1,500 มิลลิเมตรเพื่อให้กลับรถวีลแชร์ได้
• เตียงนอนติดตั้งสัญญาณเตือนภัยทั้งแบบเสียงและแสง และระบบสั่นสะเทือนในกรณีเกิดไฟไหม้หรือเหตุร้ายอื่นๆ มีสวิตช์แจ้งภัยเรียกให้คนที่อยู่ภายนอกรับรู้ว่ามีคนอยู่ในห้องพัก
• ตู้เสื้อผ้ามีราวแขวนระดับต่ำที่ 800 – 1,000 มิลลิเมตรนอกเหนือจากราวที่ความสูงทั่วไป
• ห้องน้ำในราวจับรูปตัวดีเพื่อให้ผู้สูงอายุคล้องจับได้สะดวก ฯลฯ

to 3

การท่องเที่ยวเพื่อทุกคน

หนึ่งในกรณีศึกษาที่ใช้หลักการ Universal Design กับธุรกิจโรงแรมก็คือบ้านเขาหลัก บีช รีสอร์ท ตั้งห่างจากอุทยานแห่งชาติเขาหลักเพียง 2 กิโลเมตรในจังหวัดพังงา ซึ่งออกแบบพื้นที่ให้ ‘ปราศจากสิ่งกีดขวาง’ ตั้งแต่รถตู้ที่จัดไปรับนักท่องเที่ยวก็มีแผ่นทางลาดแบบพับเก็บได้ ราวจับและเข็มขัดนิรภัยสำหรับรถวีลแชร์ โต๊ะรีเซ็ปชั่นที่สูงระดับพอดีกับเด็กหรือรถวีลแชร์ พนักงานที่บริการผู้พิการด้วยความเข้าใจ ห้องพักบนชั้นหนึ่งที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ทุกห้อง มีสระว่ายน้ำมีลิฟต์สำหรับผู้สูงวัยและคนพิการ มีรถวีลแชร์สำหรับลงชายหาด ฟิตเนสที่ใช้การได้ทั้งคนพิการ ผู้สูงอายุและทุกคน

to 2

นอกจากนี้ทางรีสอร์ทยังจัดโปรแกรมท่องเที่ยวที่เหมาะกับผู้ใช้รถวีลแชร์และคนพิการให้ได้เที่ยวชม ‘แหล่งท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล’ (Attractions for All) ไม่ว่าจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนา ธรรมชาติหรือในเมืองก็ล้วนจัดให้ไปในที่ที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกแก่ทุกคนได้โดยที่ร่างกายไม่เป็นอุปสรรค แม้แต่คนพิการก็ดำน้ำหรือเล่นเซิร์ฟได้ด้วยโปรแกรมดำน้ำลึกสำหรับคนพิการ (Scuba+Ability) ส่วนอุปกรณ์เสริมอย่างแพดเดิลสำหรับผู้ใช้รถวีลแชร์ (Wheelchair SUP – Stand Up Paddle-Board) ก็ช่วยให้ผู้พิการพายเรือในท้องทะเลได้ด้วยตนเองอย่างปลอดภัย


ที่มา: https://issuu.com/trumpet255/docs/011
https://time.com/collection/best-inventions-2021/6112519/nike-go-flyease/

Tags: