Cells
Absalon ศิลปินผู้ใช้ประติมากรรมที่อยู่อาศัย ตั้งคำถาม ‘ตัวตนเราเป็นของเรา หรือสิ่งที่สังคมสร้างขึ้นมา?’
- สำรวจนิยามของ ‘ตัวตน’ ผ่าน ‘Cells’ ประติมากรรมที่อยู่อาศัยสีขาวโดย Absalon ศิลปิน LGBTQ+ ผู้ล่วงลับ ที่ท้าทายให้เราก้าวข้ามกรอบสังคมเพื่อเป็นตัวเองอย่างอิสระ สัมผัสผลงานชิ้นเอกที่จัดแสดงครบทั้ง 6 ชิ้นครั้งแรกในเอเชีย กับนิทรรศการ ‘Description Without Place’ วันนี้ที่ Bangkok Kunsthalle
หากจะเอ่ยถึงนิทรรศการศิลปะที่น่าจับตาที่สุดในไทยช่วงต้นปี 2026 ต้องมีชื่อของ Description Without Place ผลงานโดย Absalon (อับซาลอน) ศิลปินชาวอิสราเอลผู้ล่วงลับรวมอยู่ด้วย
ความน่าสนใจนี้มาจากชื่อชั้นของ Absalon ในฐานะนักสร้างสรรค์งานประติมากรรมระดับโลก แม้เขาจะจากโลกนี้ไปนานกว่า 30 ปี แต่อิทธิพลจากแนวคิดที่เขาทิ้งไว้ยังคงส่งต่อแรงกระเพื่อม และชวนให้ผู้ที่ได้พบเห็นผลงานต้องย้อนกลับมาตั้งคำถามกับตัวเองอยู่เสมอ

Absalon มีชื่อจริงว่า Meir Eshel เขาเป็นชาวอิสราเอลเชื้อสายฝรั่งเศสที่ชีวิตช่วงแรกไม่ได้เฉียดใกล้คำว่าศิลปะเลย เริ่มต้นอาชีพแรกด้วยการเป็นช่างเทคนิคในกองทัพอากาศอิสราเอล แต่หลังจากทำได้เพียง 3 ปี Eshel พบว่านี่ไม่ใช่เส้นทางที่สร้างความสุข เขาจึงตัดสินใจเบนเข็มเข้าสู่โลกของงานคราฟต์ในฐานะช่างไม้และช่างทำจิเวลรีเพื่อตามหาชีวิตในฝัน
ทว่า หลังจากใช้เวลาอีก 3 ปีไปกับสิ่งที่เชื่อว่าจะเติมเต็มจิตใจ เขากลับพบว่า ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย Eshel จึงเลือกทิ้งทุกอย่างอีกครั้ง พร้อมโบกมือลาบ้านเกิดมุ่งหน้าสู่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เพื่อค้นหาความหมายของชีวิตใหม่อีกหน
ปารีสกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เขาเข้าสู่โลกศิลปะอย่างเต็มตัวจากการเข้าเรียนที่ École Nationale Supérieure d’Arts Paris-Cergy การได้คลุกคลีกับกลุ่มศิลปินและบ่มเพาะวิธีคิดสร้างสรรค์เฉพาะตัว ทำให้เขาถือกำเนิดใหม่ในฐานะศิลปินภายใต้นามแฝงว่า Absalon


ในเวลานั้น Absalon คือดาวรุ่งที่พุ่งแรงที่สุดคนหนึ่งในปารีส ประติมากรรมของเขากลายเป็นที่พูดถึงในวงการศิลปะอย่างกว้างขวาง ส่งให้เขาได้รับทุนการศึกษาด้านศิลปะอย่างต่อเนื่องเพื่อต่อยอดองค์ความรู้ จนกระทั่งเขาสามารถเปิดตัวผลงานชิ้นเอกที่ยังคงสั่นสะเทือนวงการมาจนถึงปัจจุบัน นั่นคือ ‘Cells’




‘Cells’ คือชุดประติมากรรมสีขาวรูปทรงเรขาคณิตที่ออกแบบให้มีลักษณะคล้ายที่อยู่อาศัยในชีวิตประจำวัน โดยสร้างขึ้นในอัตราส่วน 1:1 เพื่อรองรับการใช้งานของมนุษย์ได้จริง ผู้ชมสามารถเดินเข้าออกและทดลองใช้ชีวิตข้างในได้ โดยมีตัวศิลปินเองเป็นต้นแบบในการออกแบบพื้นที่ Absalon เคยพิสูจน์ด้วยการเข้าไปใช้ชีวิตในงานเหล่านี้มาแล้ว และยืนยันว่าเขาสามารถดำเนินกิจวัตรต่างๆ ได้อย่างราบรื่น




ผลงานนี้ส่งให้ชื่อของ Absalon ขจรขจายไปไกลกว่าฝรั่งเศส เพราะนอกจากรูปทรงที่ดูล้ำสมัย (แม้จะย้อนกลับไปในปี 1992) ยังแฝงไว้ด้วยปรัชญาอันเฉียบคม ‘Cells’ ชวนให้เราพิจารณาการใช้รูปทรงที่แตกต่างไปจากความคุ้นชินของสังคม โดยศิลปินเคยนิยามไว้ว่า เขาต้องการให้ทุกคนเห็นถึง “ความเป็นไปได้อันไม่สิ้นสุดของรูปทรงผ่านสิ่งของต่างๆ”

นอกจากนี้ ผลงานดังกล่าวยังสะท้อนแนวคิดของ Michel Foucault นักปรัชญาชาวฝรั่งเศสที่ Absalon เลื่อมใส ซึ่งเสนอว่าตัวตนของมนุษย์ถูกหล่อหลอมโดยอำนาจและความรู้ผ่านกลไกทางสังคม จนเราสูญเสียอิสระและต้องกลายเป็น ‘คนปกติ’ ตามที่โลกกำหนด


‘Cells’ จึงเปรียบเสมือนภาพสะท้อนตัวตนที่แท้จริงของศิลปินที่ไม่ยอมอยู่ภายใต้กรอบเดิมๆ แม้จะดูเป็นที่พักที่ประหลาดและไม่น่าจะอยู่ได้จริงในสายตาคนนอก แต่ Absalon ได้พิสูจน์แล้วว่า เขาสามารถมีชีวิตอยู่ในพื้นที่ของตัวเองได้อย่างไร้ปัญหา เช่นเดียวกับการที่คนเราควรจะสามารถใช้ชีวิตในแบบที่เป็นตัวเองจริงๆ ได้โดยไม่ต้องแคร์กรอบของสังคม

เป็นที่ทราบกันว่า เหตุผลที่ Absalon อินกับแนวคิดของ Foucault ส่วนหนึ่งเพราะทั้งคู่เป็นชาว LGBTQ+ ซึ่งเผชิญกับแรงกดดันจากการที่สังคมไม่ยอมเปิดรับให้พวกเขาใช้ชีวิตตามที่ต้องการ ทั้งที่ความจริงแล้ว มนุษย์ทุกคนควรมีสิทธิ์ในการปกครองตัวเอง
น่าเสียดายที่ Absalon มีโอกาสได้เห็น ‘Cells’ เผยสู่สายตาโลกเพียงชิ้นเดียวในช่วงที่เขามีชีวิตอยู่ เพราะในปีถัดมาเขาได้ล้มป่วยด้วยโรค HIV และจากไปในปี 1993 ด้วยวัยเพียง 28 ปี ทิ้งให้โลกศิลปะต้องอาลัยต่อการจากไปของอัจฉริยะรุ่นใหม่ที่เพิ่งเริ่มต้นได้ไม่นาน






อย่างไรก็ตาม ผลงานชุด ‘Cells’ ยังคงมีการนำออกมาจัดแสดงอย่างต่อเนื่องตามเจตนารมณ์ที่เขาทิ้งไว้ รวมทั้งหมด 6 ชิ้น ซึ่งเดิมทีถูกกำหนดให้กระจายอยู่ตามเมืองใหญ่ 6 แห่งทั่วโลก แต่ในนิทรรศการ Description Without Place ครั้งนี้ ผลงานทั้ง 6 ชิ้นถูกยกมาจัดแสดงพร้อมกันที่ประเทศไทย ถือเป็นครั้งแรกในทวีปเอเชีย และเป็นไฮไลต์สำคัญที่คนรักศิลปะไม่ควรพลาด


ร่วมสัมผัสประติมากรรมแห่งตัวตนทั้ง 6 ชิ้นในนิทรรศการ Description Without Place ได้ตั้งแต่วันนี้ถึง 31 พฤษภาคม 2569 ที่ Bangkok Kunsthalle