About
RESOUND

Reading Reborn

ย้อนรอยการเดินทางของ Booklo สำรวจแนวคิด Book Facilitator ในมุมของ ต๊ะ-จักรพันธุ์ ขวัญมงคล

Read At ONCE
  • คุยกับ ต๊ะ-จักรพันธุ์ ขวัญมงคล ถึงการสวมหมวก Book Facilitator ที่ตั้งใจกู้ศักดิ์ศรีให้หนังสือเก่ากลับมามีชีวิตอีกครั้งผ่านแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน โดยเนรมิตถนนเฟื่องนครเป็นงาน Used Books Market Fair เพื่อส่งต่อพลังแห่งตัวอักษรสู่มือนักอ่านรุ่นใหม่ มาร่วมสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ยั่งยืนและสนุกกว่าเดิมไปด้วยกันวันที่ 7-8 กุมภาพันธ์นี้

“หนังสือเก่าบางเล่มสามารถหมุนเวียนอยู่รอบตัวคนรุ่นใหม่ เพื่อให้วรรณกรรมคลาสสิกทำหน้าที่ของมันแบบคุ้มค่า และช่วยสร้างวัฒนธรรมการอ่านให้เข้มแข็ง”

ต๊ะ-จักรพันธุ์ ขวัญมงคล พาเรากลับมาตั้งคำถามถึงวงจรชีวิตหนังสือที่ถูกหลงลืม หนังสือคลาสสิกบางเล่มแปรสภาพเป็นกระดาษรีไซเคิล ทั้งที่เนื้อหาข้างในยังคงร่วมสมัย ทรงคุณค่าผ่านกาลเวลานับร้อยปี และทรงพลังพอที่จะเปลี่ยนโลกทัศน์ของวัยรุ่น

ในสายตาของหลายคนมองคุณค่าของหนังสือเก่าผ่านกระดาษเหลืองคร่ำคร่า ต้องลดราคาต่ำกว่าหน้าปก และลดคุณค่าไปตามสภาพตามกาลเวลา แต่ถ้าย้อนมองนึกถึงเนื้อหาด้านใน ชำแหละผ่านสำนวนภาษา วิธีคิด และบริบททางประวัติศาสตร์ ถ้าจะต้องกำหนดราคาคุณค่าของหนังสือเก่า มันคงมีคุณค่ามากกว่านั้น

นี่คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้ต๊ะสวมหมวกกระบวนกรด้านหนังสือ (Book Facilitator) เพื่อออกแบบประสบการณ์ให้นักอ่านพบปะหนังสือ สร้างพื้นที่หรือกิจกรรมส่งต่อหนังสือให้คุ้มค่าทุกหยด และสร้างคอมมูนิตีสำหรับคนชื่นชอบการอ่านเหมือนกัน

Book Facilitator

Book Facilitator

ก่อนหน้านี้ Booklo เริ่มต้นเปิดร้านในปี 2018 ที่ Husband and Wife Shop เป็นมุมเล็กๆ ที่ต๊ะตั้งใจนำหนังสือส่วนตัวมาแบ่งปันประสบการณ์ให้นักอ่านคนอื่นๆ ก่อนจะค่อยๆ ขยับขยายจัดกิจกรรม Book Club หยิบเอาประเด็นในสังคมมานั่งล้อมวงพูดคุย ผ่านตัวอักษรในหน้ากระดาษ ฉายสปอร์ตไลต์ให้รู้จักหนังสือเก่าทรงคุณค่า กิจกรรมที่เขาจัดทำให้นิยาย ‘ปีศาจ’ กับ ‘Animal Farm’ กลับมาส่งเสียงก้องกังวานในใจคนอ่านรุ่นใหม่อีกครั้ง แต่เส้นทางของ Booklo ก็หยุดชะงักไปช่วงโควิด-19

ต๊ะวางนิยามของบุ๊คโคล่ Booklo ไว้ในฐานะ Book Facilitator โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์มาเป็นหัวใจหลักในการขับเคลื่อน หน้าที่ของ Booklo คือการมองหาจุดเชื่อมของหนังสือ แล้วออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมและสร้างสรรค์เข้าไป

Book Facilitator

โครงการแรกของเขาที่กำลังจะเกิดขึ้นคือ ‘เทศกาลตลาดนัดหนังสือมือสอง หรือ ‘Used Books Market Fair’ ที่ได้รับการสนับสนุนจาก Bangkok Book District และ CEA โดยเขาเลือกทำงานกับกลุ่มหนังสือมือสองด้วยไอเดียว่า ทุกวันนี้มีหนังสือผลิตใหม่แทบทุกวัน บางเล่มเราอาจอ่านเพียงแค่ครั้งเดียว หรือปล่อยทิ้งนิ่งอยู่ในกองดองแล้วลืมมันไป น่าจะดีหากเรานำมันกลับมามีชีวิต และทำหน้าที่ส่งต่อเรื่องราวไปยังมือเจ้าของใหม่ ผ่านการสร้างระบบนิเวศการอ่าน ให้สนุก ท้าทาย หลากหลาย และเปี่ยมความหมายมากขึ้น

Used Books Market Fair

เทศกาลตลาดนัดหนังสือมือสองจัดบนถนนเฟื่องนคร โดยตั้งใจพานักอ่านกลับไปทำความรู้จักรากเหง้าของตัวอักษร บนถนนประวัติศาสตร์แห่งนี้ ที่เปรียบเสมือนลมหายใจแรกของแวดวงการอ่านไทย

ในเทศกาลตลาดนัดหนังสือมือสองมีหนังสือที่คัดสรรมาให้เลือกกว่า 18 หมวดหมู่ ตั้งแต่หนังสือเด็ก นวนิยายสืบสวน ไปจนถึงคอลเลกชันหนังสือพิมพ์ครั้งที่ 1 เท่านั้น โดยเปิดโอกาสให้ผู้ขายใช้ความคิดสร้างสรรค์ดีไซน์คอนเซปต์แผงตัวเองแบบจัดเต็ม คอยกู้ศักดิ์ศรีให้หนังสือมือสอง และให้คนกลับมามองคุณค่าหนังสือผ่านเนื้อหาจริงๆ

Book Facilitator

เปิด 4 ไฮไลต์ในเทศกาลตลาดนัดหนังสือมือสองที่ออกแบบมาหลากกิจกรรม ตั้งแต่วันนี้สามเกลอเจออะไร, ชมภาพยนตร์สารคดีย้อนดูชีวิตของคนทำหนังสือและนิตยสาร, ทำความรู้จักอาชีพช่างเรียงพิมพ์คืออะไรกันนะ และ Book Swap แลกเปลี่ยนหนังสือกับนักอ่านคนอื่นๆ เพื่อสร้างสีสันและสร้างความมีชีวิตชีวาให้เบ่งบานบนถนนเฟื่องนคร

วันนี้สามเกลอเจออะไร : ล้อมวงพูดคุยความคลาสสิกของตัวละคร ย้อนรอยมองการเปลี่ยนแปลงการปกครองและบริบทของสังคมไทยยุคสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ผ่านหัสนิยายสามเกลอ จาก ป.อินทรปาลิต

ชมภาพยนตร์สารคดี The Booksellers จาก D.W. Young : สำรวจลมหายใจของร้านหนังสือ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และบทบาทของอินเทอร์เน็ต ผ่านการเดินเรื่องด้วยบทสัมภาษณ์คนวงการหนังสือระดับตำนาน

เสวนาช่างเรียงพิมพ์ คนตัวเล็กผู้แบกความยิ่งใหญ่ของสิ่งพิมพ์ไทยในอดีต : ไปทำความรู้จักกับอาชีพช่างเรียงพิมพ์ ผู้ปิดทองหลังพระอยู่เบื้องหลังหนังสือกับนิตยสาร โดยมีอดีตช่างเรียงพิมพ์ ‘คุณยายตุ๋ย’ และ ‘คุณยายสาคร’ มาเล่าบรรยากาศการทำงานให้ฟัง

กิจกรรม Book Swap : ตอกย้ำความเชื่อเรื่องการหมุนเวียนทรัพยากรของ Booklo ทุกคนสามารถนำหนังสือมาแลกกันได้เลย ขอแค่เล่าเรื่องราวของตัวเองที่เกี่ยวข้องกับหนังสือเล่มนั้นไว้ก็พอนะ

Book Facilitator

Re-read Revolution

แนวคิดของ Booklo เปรียบดั่ง Circular Economy ในโลกของตัวอักษร ต๊ะเชื่อในพลังการหมุนเวียนหนังสือคือการลด Carbon Footprint ในรูปแบบง่ายที่สุด การหยิบหนังสือเล่มเก่ามาอ่านซ้ำ หรือส่งต่อให้นักอ่านรุ่นใหม่ๆ แทนการรอซื้อเล่มพิมพ์ใหม่ นั่นหมายถึงการต่ออายุให้ทรัพยากรที่เคยเสียไป กลับมาสร้างมูลค่าซ้ำแล้วซ้ำเล่า

หรือก็คือหลักการสร้างวัฒนธรรมการอ่านให้ยั่งยืน ที่ไม่ใช่ยั่งยืนแค่ในเชิงสิ่งแวดล้อม แต่คือความยั่งยืนในเชิงปัญญา อยากให้ลองนึกภาพหนังสือ 1 เล่มเปลี่ยนมือไปสู่นักอ่านนับสิบ เรื่องราวบนหน้ากระดาษ และประสบการณ์ระหว่างการอ่านจะยิ่งเข้มข้นขึ้น นั่นคือความคุ้มค่ามากกว่าแค่ตัวเลขบนปกหลัง

ความเก่าไม่ได้แปลว่าหมดคุณค่า ตราบใดที่ด้านในเนื้อหา ยังสามารถเปลี่ยนโลกทัศน์ของใครบางคนได้

หัวใจของการเป็น Book Facilitator คือการบริหารจัดการทรัพยากรทางปัญญาให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อให้หนังสือทุกเล่มทำหน้าที่เป็น ‘ตะเกียง’ ส่งต่อความรู้ ไปจนกว่าหน้ากระดาษจะผุพังไปตามกาลเวลาจริงๆ

Book Facilitator

เราพูดคุยกับต๊ะตั้งแต่บ่ายเก่าๆ จนแดดร่มลมตก บนสถานที่เคยเป็นจุดเริ่มต้นของ Booklo ขอบคุณพื้นที่ของ Husband and Wife Shop ที่ทำให้การพูดคุยเรื่องหนังสือมีชีวิตชีวาขึ้น

ไปร่วมสำรวจความมีชีวิตชีวาของหนังสือเก่าที่เทศกาลตลาดนัดหนังสือมือสอง (Used Books Market Fair) บนถนนเฟื่องนคร ในระหว่างวันที่ 7 – 8 กุมภาพันธ์ 2569 เข้าร่วมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

มาช่วยกันกู้ศักดิ์ศรีให้หนังสือเก่า และร่วมสร้างวัฒนธรรมการอ่านแบบหมุนเวียนกัน หนังสือเล่มโปรดเล่มถัดไปอาจกำลังรอคอยอยู่ที่นี่ก็ได้นะ


#Booklo #tar kwanmongkol #BKKBookDistrict #UsedBooksMarketFair