มิน-วีรยา วิชยประเสริฐกุล และ กิ๊บ-ฐิติชญา ชัยชาติ คือสองหัวเรี่ยวหัวแรงหลักที่ปลุกปั้นบ้านแชร์ใจขึ้นมาให้มีชีวิตชีวาอีกครั้ง มินกำลังศึกษาต่อในระดับปริญญาโทที่ประเทศอังกฤษ ส่วนกิ๊บเดินทางลงพื้นที่ร่วมงานชุมชนในจังหวัดนครนายก วอนอธิบายเสริมว่า เขาเป็นเพียงคนรับไม้ต่อจากมินกับกิ๊บให้มาสานต่อเรื่องราวของบ้านแชร์ใจนั่นเอง

เราพาทุกคนไปทำความรู้จักกับ ‘บ้านแชร์ใจ’ ฉบับเจาะลึกทุกรายละเอียดในมิติทั้งบ้านพัก คาเฟ่ พื้นที่จัดเวิร์กช้อปริมน้ำ และไปมองวิธีการทำงานเบื้องหลังของ 3 ผู้ดูแลที่ชูศักยภาพให้บ้านไม้หลังนี้ทำงานกับจิตใจของผู้คน

เปิดประตูบานเฟี้ยม นั่งรับลมคลองอ้อมนนท์

จุดเริ่มต้นของบ้านแชร์ใจเกิดจากความหลงใหลในธรรมชาติของมิน นักสื่อสารด้านสิ่งแวดล้อม ที่ทำงานสารคดีเรื่องสิ่งแวดล้อมมานานหลายปี และสร้างสายสัมพันธ์ผ่านการทำงานร่วมกับชุมชนมามากมาย เธอโหยหาพื้นที่พักผ่อนหัวใจที่สามารถเชื่อมโยงกับธรรมชาติ โดยมีโจทย์คือไม่ต้องเดินทางไกลจากกรุงเทพฯ และบ้านไม้ในชุมชนบางใหญ่เก่าหลังนี้คือคำตอบ

“เดิมบ้านหลังนี้คืออู่ต่อเรือ” มินเสริมพลางชี้ให้เราดูร่องรอยของอุปกรณ์ช่างรูปทรงแปลกตาที่ยังแขวนประดับบนผนังไม้ ถือเป็นการนำเครื่องมือดั้งเดิมมาตกแต่ง สะท้อนการเคารพรากเหง้าดั้งเดิมของชุมชน

ส่วนไอเดียการรีโนเวต มินร่วมกับสถาปนิก Headman & Hammox โดยตั้งใจคงรูปแบบบ้านไม้ดั้งเดิมไว้ ให้บ้านยังคงหายใจร่วมกับสายน้ำ โดยเลือกเดินสายไฟใหม่เพื่อใช้ไฟฟ้าสะดวกขึ้น และเลือกทุบผนังทิ้งในบางจุดเพื่อเปลี่ยนประตูบ้านเป็นบานเฟี้ยม เปิดกว้างรับลมแม่น้ำ สร้างความรู้สึกโปร่งโล่งสบายใจ จนแทบไม่ต้องพึ่งเครื่องปรับอากาศ ทั้งยังเป็นการประหยัดพลังงานเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตามความตั้งใจของเธออีกด้วย

ส่วนเฟอร์นิเจอร์เกือบทุกชิ้นคือของมือสองที่ได้รับมาจากในชุมชนหรือของจากบ้านเก่าหลังเดิม แค่การตกแต่งบ้านก็สะท้อนถึงฟังก์ชันการ ‘แชร์’ ที่แฝงอยู่ในทุกรายละเอียด

กระทั่งการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด สบู่ ยาสระผม ผงซักฟอก มินก็เลือกใช้สิ่งที่ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ เพราะเธอตระหนักเสมอว่า บ้านแชร์ใจอาศัยอยู่กับน้ำ ทุกอย่างที่ใช้ต้องไหลลงสู่คลองอ้อมนนท์หน้าบ้าน การรักษาบ้านจึงต้องทำไปพร้อมกับการรักษาโลก ส่วนเรื่องเครื่องดื่มเน้นให้นั่งดื่มที่ร้าน งดใช้หลอดพลาสติก และไม่มีการเสิร์ฟแก้วแบบนำกลับบ้านเพื่อลดขยะพลาสติก

“มินเคยอ่านงานวิจัย แค่นั่งมองสายน้ำไปเรื่อยๆ ช่วยเยียวยาจิตใจได้จริง นักวิจัยเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Blue Mind เป็นภาวะที่สมองรู้สึกผ่อนคลายเมื่ออยู่ใกล้แหล่งน้ำ ช่วยลดฮอร์โมนคอติซอล ลดความเครียดกับความวิตกกังวล และบางครั้งเราก็ได้ไอเดียใหม่ๆ จากการนั่งมองน้ำนี่แหละ”

สมกับนิยามของบ้านแชร์ใจ ‘Slow Living by the River, Where Hearts and Ideas’

บ้านไม้ของทุกคน

เมื่อหัวใจของมินได้รับการเติมเต็มจากสายน้ำ สิ่งที่ตามมาคือความปรารถนาจะแบ่งปันพลังบวกส่งต่อให้คนรอบข้าง นั่นคือจุดเริ่มต้นต่อมาที่มินร่วมกับกิ๊บจับมือพัฒนาบ้านแชร์ใจเสริมเติมเต็มมิติของความสัมพันธ์ สร้างให้บ้านหลังนี้โอบผู้คนและชุมชนบางใหญ่เก่ามากขึ้น

“ตอนแรกบ้านแชร์ใจมีแค่กิ๊บกับมิน 2 คน พวกเราก็นั่งมองหน้ากัน แล้วรู้สึกเหงา” กิ๊บเล่าพร้อมหัวเราะ พลางย้อนกลับไปคิดถึงจุดเริ่มต้น ไม่ใช่แค่มินกับกิ๊บเท่านั้นที่กำลังโหยหาความสัมพันธ์ แต่ผู้สูงอายุในชุมชนหลายคนก็กำลังเผชิญกับความเงียบเหงาใต้ชายคาบ้านไม้ของตัวเองเช่นกัน

กิ๊บเริ่มต้นสร้างสายใยสัมพันธ์กับเพื่อนบ้าน เริ่มเดินสำรวจละแวกชุมชนบางใหญ่เก่า เดินไปกินผัดไทยร้านป้านิด ทำความรู้จักกับคนในพื้นที่ ด้วยประสบการณ์จากการทำงานร่วมกับชุมชนมาเนิ่นนาน กลายเป็นต้นทุนทำให้มองเห็นเสน่ห์ของย่านบางใหญ่เก่า สังเกตเห็นวิถีชีวิตริมน้ำที่ยังคงดำเนินไปอย่างละเมียดละไม ทั้งป้าพายเรือขายกล้วยตามตลิ่ง หรือชาวบ้านที่มาเก็บผักบุ้งริมคลองช่วงเช้า

บ้านแชร์ใจจึงเริ่มทำหน้าที่เป็น ‘พื้นที่ส่วนกลาง’ คอยเชื่อมโยงความห่างเหินของเพื่อนบ้านให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ผ่านกิจกรรมอันอบอุ่น เช่น หิ้วตะกร้า หารสแท้ เชื่อมใจผ่านจาน จากรุ่นสู่รุ่น, ทำกิมจิ & คิมบับ, ทริปล่องเรือหารักษ์กับเรือโซลาร์เซลล์ และ Tattoo Your Life

“พวกเราอยากให้บ้านแชร์ใจเหมือนสนามเด็กเล่น เปิดกว้างให้ทุกคนมาทดลองทำเวิร์กช้อป หรือกิจกรรมสร้างสรรค์อิสระ อยากให้กลายเป็นพื้นที่ปลอดภัย อนุญาตให้ทุกคนเข้ามาลองผิดลองถูก โดยไม่ต้องกังวลว่าผลลัพธ์จะออกมายังไง เพราะหัวใจสำคัญของบ้านแชร์ใจคือการเริ่มต้นลงมือทำและแบ่งปันประสบการณ์ร่วมกัน”

หากให้ยกตัวอย่างกิจกรรมที่กิ๊บประทับใจคงหนีไม่พ้น ‘หิ้วตะกร้า หารสแท้’ (ภายใต้โครงการ Food Spirit) ใช้หลักการง่ายๆ โดยกิ๊บชวนชาวบ้านสองฝั่งคลองมารวมตัวกันทำอาหาร มีข้อจำกัดคือห้ามซื้อวัตถุดิบเด็ดขาด แต่สามารถหยิบยืมสิ่งที่ปลูกไว้รอบบ้านมาแลกเปลี่ยนกันได้

จากการทำอาหารจึงกลายเป็นการเปิดพื้นที่ให้สำรวจขุมทรัพย์รอบรั้วบ้าน ผลลัพธ์กลับได้มากกว่ามื้ออาหาร ค้นพบมิตรภาพระหว่างพื้นที่บ้านข้างเคียงกับความมหัศจรรย์ของพืชผักพื้นถิ่นรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นมะอึก ใบมะดัน ใบมะกอก ชะพลู ไก่ ไข่ ปลาทู หรือมะม่วงหาวมะนาวโห่

เกิดเป็นความสนุกสนานให้ชาวบ้านแลกเปลี่ยนผัก พูดคุยเทคนิคการทำอาหาร และร่วมปรุงเมนู ‘ต้มปลาทูใบมะดัน’ ที่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการปรุงตามตำรา แต่เกิดขึ้นจากการผสมผสานเทคนิคการทำอาหารของแต่ละบ้าน สะท้อนรากฐานของชุมชนบางใหญ่เก่า นอกจากนี้ทุกคนยังร่วมกิจกรรม ‘วาดภาพแผนที่อาหารชุมชน’ ทำให้คนในย่านรู้ว่า บ้านหลังไหนมีของดีอะไรบ้าง

“กิจกรรมนี้ทำให้เห็นความเหงาของผู้สูงอายุที่สะสมมานาน พวกเขาแค่อยากมีพื้นที่ส่วนกลางไว้มาพบปะพูดคุยกัน พอพวกเราเริ่มก้าวแรกให้ ก็มีเสียงเรียกร้องว่าอยากให้จัดทุกเดือน ถึงขั้นบอกว่าถ้าไม่มีงบประมาณก็ไม่เป็นไร เดี๋ยวป้าๆ ช่วยกันลงขันเอง ขอแค่ได้กลับมาเจอกันอีกครั้งก็พอ” กิ๊บเล่าถึงรอยยิ้มของชาวบ้านที่พิสูจน์ว่า บ้านไม้หลังนี้ทำหน้าที่เชื่อมต่อผู้คนเข้าด้วยกันสำเร็จแล้ว

Mental Health Club

หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพ มินเป็นคนวางโครงสร้างความแข็งแรงของบ้านแชร์ใจ กิ๊บรับหน้าที่ถักทอสายใยสัมพันธ์ในชุมชน ส่วนวอนก้าวเข้ามารับไม้ต่อในฐานะผู้ดูแล โดยนำประสบการณ์การเป็นที่ปรึกษามาต่อยอดให้บ้านแชร์ใจกลายเป็นคลับดูแลสภาพจิตใจ ผ่านการเสิร์ฟเมนูเครื่องดื่มและกิจกรรมเวิร์กช้อปเยียวยาหัวใจ

สำหรับใครอยากสัมผัสรสชาติเอกลักษณ์ดั้งเดิมของบ้านไม้ริมคลองอ้อมนนท์ วอนคัดสรรเมนูประจำบ้าน (Signature Menu) 4 รสชาติคอยบอกเล่าเรื่องราวของบ้านไว้ใน 1 แก้ว

Chare Jai เมนูตัวแทนของบ้าน วอนใช้ Espresso Shot สื่อถึงความหนักแน่นของบ้านไม้ ตัดกับสีน้ำเงินจาก Blue Curacao ซึ่งเป็นสีโลโก้ของร้าน เพิ่มความซ่าน้อยๆ ด้วย Ginger Ale สร้างรสสัมผัสให้หนักแน่นในตอนแรก จากนั้นจะค่อยๆ หวานละมุนขึ้นตามลำดับ เหมือนการทำความรู้จักบ้านแชร์ใจที่ยิ่งอยู่นานไป ยิ่งสัมผัสได้ถึงความอบอุ่น

Afternoon ออกแบบมาเพื่อปลุกไอเดียในยามบ่าย วอนใช้โยเกิร์ตตกแต่งเป็นรูปก้อนเมฆสีขาวรอบแก้ว ผสมผสานความสดชื่นจากส้ม มะนาว และสะระแหน่ ให้ความรู้สึกเหมือนนั่งมองท้องฟ้าสดใสริมคลองอ้อมนนท์ ช่วยให้สมองตื่นตัว พร้อมสปาร์กไอเดียใหม่ๆ

Vanilla Sky จากส่วนผสมของผลไม้ 4 ชนิด ผสานกลิ่นจากลาเวนเดอร์และวานิลลา ทำให้มีรสชาติดื่มง่าย นุ่มนวล เหมือนช่วงเวลาพระอาทิตย์ตกดินที่อนุญาตให้ใจได้ทิ้งตัวพักผ่อน

Old Fashioned ดัดแปลงมาจากค็อกเทลคลาสสิก โดยวอนเลือกใช้เมล็ดกาแฟที่มีโน้ตกลิ่นวิสกี้ ผสมกับยูซุและเปลือกส้มเผา สื่อถึงชีวิตที่ผ่านร้อนผ่านหนาว มีทั้งรสขม และร่องรอยความเจ็บปวด แต่เมื่อเราเรียนรู้ ทำความเข้าใจกับมัน สุดท้ายเราจะพบความนุ่มนวลและความงดงามปลายทาง

วอนแอบสปอยเล็กๆ ว่า ในอนาคตบ้านแชร์ใจกำลังมี Glass of Story ซึ่งวอนตั้งใจใช้ทักษะการรับฟังมาสร้างประสบการณ์แบบตัวต่อตัว เขาจะชวนพูดคุยราว 15 นาที พื่อรับฟังเรื่องราวที่แต่ละคนพกติดตัวมา จากบทสนทนาแปรเปลี่ยนสู่เครื่องดื่มแก้วพิเศษ มีเพียงแก้วเดียวบนโลก เพื่อสะท้อนตัวตนและเยียวยาความรู้สึกของผู้ดื่มในชั่วขณะนั้น

วอนยังต่อยอดให้บ้านแชร์ใจเป็นพื้นที่พักใจ ผ่านกิจกรรมดูแลสุขภาพกายและจิตใจ โดยมีเวิร์กช้อปเพื่อพาผู้คนกลับไปทำความรู้จักกับโลกภายในของตัวเอง โดยแบ่งออกเป็น 6 EP ตั้งแต่การฝึกสังเกตอารมณ์ไปจนถึงการหาหนทางเยียวยาบาดแผลในใจ

“ผมอยากให้กิจกรรมเหล่านี้เป็นเหมือนคู่มือเบื้องต้นที่ทำให้คนกลับไปดูแลตัวเองได้”

นอกจากนี้ บ้านแชร์ใจยังเปิดบริการบ้านพัก (โฮมสเตย์) ในบรรยากาศเรียบง่าย อยากให้ลองจินตนาการภาพการตื่นมาตอนเช้า ยามแสงแดดอ่อนๆ ลอดผ่านร่องไม้บานเฟี้ยม เห็นวิถีชีวิตชาวบ้านริมคลองอ้อมนนท์ คงเป็นช่วงเวลาที่หัวใจได้พักผ่อนจริงๆ

บ้านแชร์ใจเป็นส่วนผสมจาก 3 รสชาติ 3 เรื่องราว เริ่มต้นเกิดจากมินคอยสร้างรากฐานตัวบ้าน กิ๊บสร้างความสัมพันธ์ในชุมชน และวอนสร้างรสชาติเยียวยาใจ

ไม่ว่าจะแวะเวียนมาเพียงชั่วครู่ จะมานั่งจิบเครื่องดื่มแบบเรา หรือมาล้อมวงสนทนาในเวิร์กช้อป แม้กระทั่งมานอนพักค้างคืนเพื่อรับพลังจากสายน้ำ ปลายทางสิ่งที่เราต่างได้รับกลับเหมือนกัน คือความทรงจำอันอบอุ่นจากบ้านไม้หลังเล็กริมคลองอ้อมนนท์ สถานที่ที่พร้อมจะ ‘แชร์ใจ’ และโอบกอดเหล่าผู้มาเยือนอยู่เสมอ