CRAFTYARD

‘โรงนาบ้านไร่’ เปิดบ้านกวีสายอาร์ต
ฮับงานคราฟต์สวรรคโลก

กระท่อมปลายนาของนักเขียนรุ่นใหญ่คนนี้คือศูนย์กลางงานอาร์ตแอนด์คราฟต์ เขาเรียกบ้านหลังนี้ว่า 'โรงนาบ้านไร่ อาร์ตฟาร์ม' แหล่งบ่มเพาะวิชาศิลปะ วิชาชุมชน เวิร์คช็อปสุดเจ๋ง ที่สะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิถีชีวิตชาวสวรรคโลก

Being-
there
Det-
our
Be my-
guest
FLA-
VOR
Res-
ound
Reth
-ink
Insig
-hts
Tre-
nds
Busi-
ness
Insi-
ders
Bal-
ance
Craft
-yard
Read At ONCE
  • โรงนาบ้านไร่ เรียกว่าเป็น อาร์ตฟาร์ม หรือศูนย์รวมเวิร์คช็อปศิลปะและกิจกรรมเชิงวิถีชีวิต ตั้งอยู่ในอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย
  • เจ้าของคือ สัญญา พานิชยเวช นักเขียนเจ้าของนามปากกา นกกวี คนยโสธรที่โยกย้ายตัวเองจากลุ่มแม่มูลมาปักหลักที่ลุ่มน้ำยม
  • งานเวิร์คช็อปตอบโจทย์นักเรียนและนักท่องเที่ยวที่สนใจเรื่องศิลปะ มีทั้งการทำกระดาษสา สมุดทำมือ ลงสีหน้ากากยักษ์ และเรียนทำอาหารถิ่น

สัญญาเกิดและเติบโตที่จังหวัดยโสธร ย้ายจากอีสานมาอยู่สุโขทัยได้ 13 ปี และเปิดโรงนาบ้านไร่เข้าสู่ปีที่ 3 เขาคลุกคลีอยู่ในวงการวรรณกรรมมาตั้งแต่เรียนจบ และเริ่มจริงจังกับการเขียนบทกวีมาตั้งแต่ปี 2544 มีผลงานบทกวีที่ได้รับรางวัลอย่าง ความทรงจำที่จำไม่ได้ เพลงหม่นบนรอยเก่า และเพลงดอกไม้ รวมไปถึงงานเขียนอื่นๆ เช่น พระจันทร์ขี้เหงา (นิทานเด็ก) อยากให้หัวใจมีใครสักคน (นวนิยาย) และ อยู่บ้านนาด้วยรัก (ความเรียง)

จนถึงวันนี้นกกวียังไม่หยุดเขียน และทำงานศิลปะไปพร้อมๆ กัน เขาเล่าว่า โรงนาบ้านไร่เริ่มต้นจากการทำค่ายศิลปะสำหรับเด็ก โดยมีชาวบ้านเป็นวิทยากร สอนในสิ่งที่ตนและชาวบ้านมีความรู้ มีภูมิปัญญา

เจ้าของโรงนาบ้านไร่“เราอยากนำศิลปะเข้าไปอยู่ในชีวิตประจำวันของเด็กๆ เราเลยสอนศิลปะที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันและมีอยู่ในท้องถิ่น โดยไม่เน้นงานศิลปะที่สวยงาม แต่เป็นศิลปะที่ทำแล้วสนุก ทำแล้วมีความสุข เพื่อให้เด็กๆ รู้สึกดีกับมัน และอยากทำมันบ่อยๆ ด้วยตัวเขาเอง” เจ้าของบ้านกล่าว

จากก้าวเล็กๆ เมื่อสามปีก่อน ปัจจุบันโรงนาบ้านไร่กลายเป็นฮับด้านศิลปะของเมืองสวรรคโลก ขยับขยายจากค่ายศิลปะสำหรับเด็กสู่สถานที่จัดงานเวิร์คช็อป เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำหรับผู้ชื่นชอบงานศิลปะและงานคราฟต์ รวมถึงมีโฮมสเตย์ให้พักแรม อย่างที่กล่าวไปว่า โรงนาบ้านไร่สอนทั้งวิชาศิลปะและวิชาชุมชน มาดูกันว่ามีกิจกรรมอะไรที่น่าสนใจ

งานดีไซน์จากกระดาษสา

พอคิดถึงกระดาษสา น่าจะคิดถึงเชียงใหม่เป็นที่แรก ใครเลยจะคิดว่าเมืองประวัติศาสตร์อย่างสวรรคโลกจะเป็นที่ตั้งของโรงงานทำกระดาษสามานานกว่า 40 ปี และชาวบ้านในพื้นที่ก็ต่างมีฝีมือเรื่องการทำกระดาษสา โรงนาบ้านไร่จึงหยิบเรื่องลับๆ นี้มาสร้างสรรค์เป็นเวิร์คช็อปทำกระดาษสา บอกเล่าตั้งแต่ที่มาที่ไปของต้นสา กระบวนการก่อนที่จะมาเป็นเยื่อกระดาษ และใส่เรื่องงานศิลปะเข้าไปด้วยการให้ออกแบบลวดลายกระดาษ โดยใช้ใบไม้และดอกไม้ริมรั้ว

วิธีทำลวดลายบนกระดาษสา

เยื่อกระดาษสา เทใส่บล็อก

งานศิลปะจากกระดาษสา

ทุกคนจะได้สัมผัสเยื่อกระดาษสา นำมาเทใส่บล็อกสี่เหลี่ยม เกลี่ยให้เยื่อกระดาษสม่ำเสมอเต็มบล็อก ออกแบบลวดลาย วางกลีบดอกไม้และใบไม้ตามต้องการ เทเยื่อกระดาษทับอีกครั้งบางๆ ก่อนนำไปตากให้แห้ง ขั้นตอนสุดท้ายนี้ หากเป็นที่อื่นต้องตากไว้กลางแดดหนึ่งวันเพื่อไล่ความชื้นออกจากกระดาษให้หมด แต่ที่นี่มีนวัตกรรมสุดบรรเจิด เพียงแค่ตากไว้บนเครื่องรีดด้วยความร้อน เพียง 2 นาที ก็จะได้กระดาษสาของตัวเองที่มีแผ่นเดียวในโลกกลับบ้าน

DIY สมุดทำมือ

นักเขียนอย่างนกกวีย่อมผูกพันกับสมุด หนังสือ ปากกา เขาจึงเปิดเวิร์คช็อปสมุดทำมือ เริ่มตั้งแต่วัดขนาด ตัดกระดาษ เข้าเล่ม เย็บสันด้วยมือ โดยสามารถใช้กระดาษสาที่เพิ่งทำเสร็จหมาดๆ มาทำเป็นหน้าปก หรือบ้านไหนมีกระดาษเอกสารเหลือทิ้งก็สามารถนำมาเย็บเป็นสมุดไว้ใช้งานต่อได้

สมุดทำมือจากกระดาษสา

เพ้นต์หน้ากากหน้ายักษ์

โขนถือเป็นศิลปะชั้นสูงที่มองแล้วอาจไกลตัวเด็กหรือคนรุ่นใหม่ สัญญาจึงนำหัวโขนมาประยุกต์อยู่ในรูปของหน้ากากเปเปอร์มาเช่ ให้คนรุ่นใหม่รู้จักศิลปะของหัวโขนแต่ละตัว และจะให้ลงสีหน้ากากเอง ซึ่งนอกจากหน้ากากหน้ายักษ์ ยังมีหน้ากากน่ารักอีกหลายแบบ เช่น หน้ากากรูปหน้าคน หน้าปีศาจญี่ปุ่น และอีกหลายหน้า ซึ่งถ้าจะไม่ใส่เป็นหน้ากากสุดเก๋ ผลงานนี้จะกลายเป็นงานอาร์ตระดับมาสเตอร์พีซของตัวเอง ไว้วางโชว์หรือแขวนตกแต่งบ้าน

เพ้นท์หน้ากาก

โรงนาบ้านไร่ โรงเรียนสอนวิชาเพื่อชุมชน

อย่างที่กล่าวไปว่า โรงนาบ้านไร่สอนทั้งวิชาศิลปะและวิชาชุมชน อันว่าด้วยเรื่องวิถีชีวิตท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นการสอนทำก๋วยเตี๋ยวสุโขทัย สอนทำกล้วยฉาบ สอนทำข้าวต้มมัด ทั้งหมดเป็นอาหารในท้องถิ่น และสอนโดยพ่อครัวแม่ครัวที่อยู่บ้านใกล้เรือนเคียง ทั้งยังมีการสอนทำดอกทานตะเวน และสอนพิมพ์พระที่สะท้อนถึงประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นของชาวสวรรคโลก

“นักท่องเที่ยวอาจไม่รู้ว่าสวรรคโลกคือ ที่ไหน มีอะไร เมืองนี้เป็นเมืองโบราณริมแม่น้ำ และกำลังถูกขับเคลื่อนด้วยงานศิลปะ เราอยากจุดไฟให้สวรรคโลก เราเลยอยากทำให้โรงนาบ้านไร่เป็นฮับของศิลปะ ตอบโจทย์กิจกรรมอาร์ตทุกอย่าง บอกเล่าเรื่องราวศิลปะ วิถีชีวิตท้องถิ่น ที่สำคัญคือ สามารถกระจายรายได้ไปสู่ชุมชนรอบๆ” เจ้าของบ้านกล่าว

สำนักพิมพ์โรงนาบ้านไร่

หนังสือ โรงนาบ้านไร่เวลาครึ่งวันอาจน้อยไปถ้าได้มาเยือนกระท่อมปลายนาหลังนี้ เพราะไม่ใช่แค่มาเวิร์คช็อปสิ่งที่อยากทำ แต่ยังได้พูดคุยกับเจ้าของบ้านที่นอกจากจะเป็นนักเขียน เขายังเป็นนักเล่าเรื่องตัวยง มาแลกเปลี่ยนไอเดียกับคุณครูผู้รู้ลึกเรื่องท้องถิ่น และมานั่งจิบกาแฟอ่านบทกวีริมทุ่งนา ซึ่งอาจกินเวลาไปทั้งวันหรือมากกว่านั้น

ก่อนกล่าวคำอำลา นึกถึงคำพูดของนกกวีที่ว่า “อยากจุดไฟให้สวรรคโลก” เขาอาจหมายถึง การก่อแสงสว่างให้คนภายนอกมองเห็น หรือการเป็นเชื้อไฟให้พลังแก่ชุมชน แต่ไม่ว่าความหมายจะเป็นอย่างไร เชื่อว่า ณ ตอนนี้ สวรรคโลกจุดติดแล้ว

โรงนาบ้านไร่
99/1 ม.4 ซ.บ้านไร่ ต.วังไม้ขอน อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย
โทร. 09-1383-9556
เฟซบุ๊ก โรงนาบ้านไร่

Note to know

  • โรงนาบ้านไร่เป็นที่ตั้งของสำนักพิมพ์โรงนาบ้านไร่ มีหนังสือของนกกวีและเพื่อนพ้องวางขาย
  • ในแกลเลอรี่มีผลงานศิลปะจำหน่าย ทั้งภาพวาด หน้ากากใส่กรอบสวยงาม และสมุดทำมือ
  • ค่าเวิร์คช็อปงานศิลปะ กิจกรรมละ 500 บาท (ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง)
  • ผู้ที่สนใจควรนัดหมายล่วงหน้า เพื่อเตรียมอุปกรณ์ นัดคุณครู และลงเวลาให้ไม่ตรงกับกรุ๊ปอื่น
Tags: